Türkiye, önümüzdeki aylarda mevsim normallerinin oldukça üzerinde seyreden sıcaklıklar ve ciddi bir kuraklık tehdidiyle karşı karşıya kalacak. Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz’a göre, bu yaz geçtiğimiz yıla kıyasla çok daha zorlu geçecek ve adeta “kabus gibi” bir döneme işaret ediyor. Özellikle barajlardaki doluluk oranlarının düşüklüğü ve yetersiz yağışlar, su sıkıntısı riskini artırıyor.
Uzmanlar, sıcaklıkların ortalama 2-3 derece santigrat üzerinde seyredeceğini ve bu durumun hem insan sağlığı hem de tarım ve su kaynakları üzerinde ciddi baskı oluşturacağını belirtiyor. Geçtiğimiz yazın sıcaklıkları dahi aratacak bir döneme girildiği yönündeki uyarılar, şimdiden tedbir alınması gerektiğini gözler önüne seriyor.
Bilimsel Temeller ve Sıcaklık Tahminleri
Prof. Dr. Levent Kurnaz, iklim değişikliğinin etkilerini Türkiye’de giderek daha belirgin hissedeceğimizi vurguluyor. Yapılan analizler, bu yazın sadece sıcaklık olarak değil, aynı zamanda kuraklık potansiyeli açısından da tehlike arz ettiğini gösteriyor. Kurnaz, sıcaklıkların mevsim normallerinin 2-3 derece üzerinde seyredeceğini belirterek, özellikle Marmara, Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinin bu durumdan yoğun bir şekilde etkileneceğini ifade ediyor.
Bu sürekli artış eğilimi, uzun vadeli iklim modelleriyle de tutarlılık gösteriyor. Önümüzdeki yıllarda da yazların daha sıcak ve kurak geçeceği öngörülürken, bu yazın bir nevi “fragman” niteliği taşıyabileceği düşünülüyor.
Barajlardaki Durum ve Kuraklık Endişesi
Kuraklık tehdidinin en somut göstergelerinden biri, şehirlerin su kaynaklarındaki durum. Özellikle İstanbul’da barajların doluluk oranları alarm verici seviyelere inmiş durumda. Geçtiğimiz yılın Şubat ayında İstanbul barajlarının doluluk oranı %70 civarında seyrederken, bu yıl aynı dönemde bu oran %30’lara kadar geriledi. Bu ciddi düşüş, yakın gelecekte su yönetimi konusunda zorlu kararlar alınması gerekeceğinin habercisi.
Prof. Dr. Kurnaz, bu tablonun önümüzdeki yaz ayları için büyük bir risk oluşturduğunu ve su tasarrufunun her zamankinden daha kritik hale geldiğini belirtiyor. İçme suyu temininden tarımsal sulamaya kadar birçok alanda kısıtlamaların gündeme gelebileceği uyarısı yapılıyor.
Geçmiş Yıla Kıyasla Daha Zor Bir Dönem
Geçtiğimiz yaz da Türkiye genelinde yüksek sıcaklıklarla mücadele etmişti. Ancak Prof. Dr. Kurnaz’ın ifadeleri, bu yazın önceki yılı mumla aratacağını ortaya koyuyor. “Geçtiğimiz yazın sıcaklıklarını arayacağız” sözleriyle, vatandaşları daha zorlu koşullara hazırlıklı olmaya çağırıyor. Bu durum, özellikle kronik rahatsızlığı olanlar, yaşlılar ve çocuklar için ek sağlık riskleri taşıyor.
Yağışların Yetersizliği ve Bölgesel Etkiler
Kuraklık tehlikesinin temel nedenlerinden biri de yetersiz yağışlar. Prof. Dr. Kurnaz, kış aylarında beklenen kar ve yağmur yağışlarının yetersiz kaldığını, Mart ve Nisan aylarının da kurak geçtiğini belirtiyor. Mayıs ayında kısa süreli yağışlar bekleniyor olsa da, genel tablonun değişmesi için yeterli olmayacağı düşünülüyor.
Bu durum, özellikle aşağıdaki bölgelerde tarım ve su kaynakları üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir:
- Marmara Bölgesi: İçme suyu kaynakları ve tarım arazileri.
- Ege Bölgesi: Turizm ve tarım sektörleri.
- Akdeniz Bölgesi: Orman yangınları riski ve tarım.
- Güneydoğu Anadolu Bölgesi: GAP bölgesindeki su yönetimi.
Su Yönetimi ve Gelecek Projeksiyonları
Bu zorlu yaz döneminde ve gelecek yıllarda su yönetimi stratejileri büyük önem taşıyor. Prof. Dr. Kurnaz, bireysel olarak su tasarrufu yapmanın yanı sıra, kamu ve özel sektörün de su kaynaklarını daha verimli kullanacak projelere odaklanması gerektiğini vurguluyor. Barajların doluluk oranlarının düşük kalması, tarımda damla sulama gibi modern yöntemlerin yaygınlaştırılmasını ve gereksiz su tüketiminin önüne geçilmesini zorunlu kılıyor.
İklim değişikliğinin geri döndürülemez bir süreç olduğu göz önüne alındığında, Türkiye’nin her yaz bu tür zorluklarla karşılaşma ihtimali güçleniyor. Bu nedenle, uzun vadeli su stratejileri ve iklime uyum politikaları hayati önem taşıyor.
Türkiye’yi Kabus Gibi Bir Yaz mı Bekliyor?
Evet, uzmanların uyarıları ve mevcut veriler ışığında Türkiye’yi çok sıcak ve kurak, dolayısıyla zorlu bir yaz dönemi bekliyor.