İranlı üst düzey bir askeri yetkili, İsrail’in 1980 yılında, İran-Irak Savaşı’nın ilk dönemlerinde, İran’ın Bushehr nükleer tesisine yönelik iddialara göre gizli bir hava saldırısı düzenlediğini öne sürdü. Devrim Muhafızları eski komutanlarından General Morteza Ghorbani’nin açıklamasına göre, İsrail hava kuvvetlerine ait 50 savaş uçağı, İran jetleri kılığına girerek Bushehr’i hedef almış ve tesisin bazı kısımlarına hasar vermişti.
Bu şok edici iddia, İsrail’in bölgedeki nükleer programlara karşı sergilediği tutum ve geçmişteki operasyonları bağlamında dikkat çekiyor. Ghorbani’nin sözleri, İsrail’in resmi olarak doğrulamadığı ancak uzun süredir konuşulan bir olayı yeniden gündeme taşıyor.
General Ghorbani’den Detaylı Açıklama
İran resmi haber ajanslarına yansıyan bilgilere göre, General Morteza Ghorbani, söz konusu saldırının İran-Irak Savaşı’nın başlangıcında, Irak ordusunun henüz yeterince ilerleyemediği bir dönemde gerçekleştiğini belirtti. Ghorbani, “İran-Irak Savaşı’nın henüz başlarında, Irak henüz Bushehr’e ulaşamamışken, 50 İsrail savaş uçağı, İran uçağı gibi davranarak alçak uçuşla geldi ve Bushehr nükleer santralini bombaladı. Bu saldırı nükleer tesisin bazı bölümlerine zarar verdi” ifadelerini kullandı. General, İsrail’in bu eylemiyle İran’ın nükleer programını engellemeyi amaçladığını vurguladı.
İran-Irak Savaşı ve Nükleer Ambisyonlar
1980-1988 yılları arasında süren İran-Irak Savaşı, iki ülke için de yıkıcı sonuçlar doğurmuştu. Savaşın başlangıç yılları, İran’ın henüz nükleer programını belirgin bir şekilde geliştirmediği ancak batılı ülkelerle işbirliği içinde olduğu bir döneme denk geliyordu. Bushehr nükleer santrali, o dönemde Batı Almanya tarafından inşa edilmekteydi ve İran’ın gelecekteki enerji ihtiyaçları için stratejik bir projeydi. Ghorbani’nin iddiası, İsrail’in bölgesel nükleer tehdit algısının ne kadar erken dönemlere dayandığını ve bu konuda harekete geçmekten çekinmediğini gösteriyor.
İsrail’in Nükleer Tesislere Yönelik Geçmiş Operasyonları
İsrail’in, komşu ülkelerin nükleer programlarına yönelik askeri operasyonları daha önce de gündeme gelmişti. En bilinen örneklerden biri, 7 Haziran 1981 tarihinde Irak’ın Osirak nükleer reaktörüne düzenlenen ve tarihe “Opera Operasyonu” olarak geçen saldırıdır. Bu operasyonda, İsrail Hava Kuvvetleri’ne ait uçaklar, Bağdat yakınlarındaki Osirak reaktörünü imha ederek Irak’ın nükleer silah geliştirme çabalarını engellemeyi amaçlamıştı. Ghorbani’nin iddiaları, İsrail’in benzer bir stratejiyi İran’a karşı da uyguladığına işaret ediyor.
Uluslararası Tepkiler ve Tesisin Mevcut Durumu
General Ghorbani’nin açıklamalarına İsrail’den henüz resmi bir yanıt gelmedi. İsrail, bölgesel düşmanlarının nükleer silah edinmesini “kırmızı çizgi” olarak ilan etmiş ve bu konuda her türlü adımı atabileceği mesajını defalarca vermiştir. Bushehr nükleer santrali ise, Rusya ile yapılan işbirliği sayesinde yıllar sonra tamamlanarak 2011 yılında elektrik üretimine başlamıştır ve şu anda faaliyettedir. İran’ın nükleer programı uluslararası denetim altında olsa da, İsrail ve bazı Batılı ülkeler tarafından hala endişe kaynağı olarak görülmektedir.